|
|
Sıkca Sorulan Sorular - FAQ |
||||||||||||||||||||||||||||
Türkiye
Deprem-
İstanbul
Adalardaki-
Yardım Talepleri
ve Teklifleri |
Içerik - Table of Contents
1. Deprem nedir?Deprem, dünyayı oluşturan kabuğun herhangi bir noktasındaki gerginliğin ani olarak serbest kalmasıdır.Gerginlik kütlenin dayanma gücünü aşarsa, kütle hareket eder, bu arada kayalar yerinden oynar, sürtünmeler olur, bu da şok dalgaları üretir. Bu dalgaların kaynağı (Hypocenter) yeryüzünün yüzlerce kilometre altında olabilir. Bu noktadan yeryüzüne bir dikme çıkarsak, bu noktanın yeryüzüne en yakın noktasına da merkez üssü (Epicenter) denmektedir. Başa git - Back to Top2. Depremin büyüklüğü nedir?Deprem büyüklüğünü belirten birçok ölçekten en çok kullanılanı Richter’dir. Richter Ölçeği; depremin magnitüdünü tanımlayan matematiksel bir formüldür. Pratikte maksimum ölçüsü (azami değeri) 9’dur. Bu ölçek logaritmiktir. Her bir rakam (birim), bir öncekinin 31,3
katını ifade eder. Başa git - Back to Top3. Magnitüd ve Şiddet arasındaki fark nedir?Magnitüd depremin kaynağında açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü; şiddet ise depremin yapılar ve insanlar üzerindeki etkilerinin bir ölçüsüdür.(Magnitüd / Şiddet karşılaştırması) Depremin Magnitüdü, belli bir zaman diliminde kaydedilen sismogram üzerindeki deprem dalgalarının genliğinin logaritması olarak tanımlanır. (Richter-ML, mb, MS, MW) Depremin yer yüzeyindeki etkileri depremin şiddeti olarak tanımlanır. Şiddetin ölçüsü, insanların deprem sırasında uykudan uyanmaları, mobilyaların hareket etmesi, bacaların yıkılması ve toplam hasar gibi çeşitli kıstaslar göz önüe alınarak yapılır. Şiddeti tanımlamak için birçok ölçek geliştirilmiştir. Bunlardan en yaygın olarak kullanılanı Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Ölçeğidir (Modified Mercalli (MM) Intensity Scale). Bu ölçek, Romen rakamları ile belirlenen 12 düzeyden oluşur. Hiçbir matematiksel temeli olmayıp bütünü ile gözlemsel bilgilere dayanır Başa git - Back to Top4. Depremler ne kadar sürer?Depremin şiddetine, merkez üssünden uzaklığına ve bulunduğunuz arazi yapısına göre değişir. Yumuşak toprakta sallantı sert toprağa nazan üç kez daha uzun hissedilir. Binanızın malzemesi ve kaçıncı katta oturduğunuz da sallanmayı hissetmenizde önemli etkenlerdir. Genellikle depremler bir dakikanın altında bir süre ile sınırlı kalır, 3 dakika kadar devam edebilir. Başa git - Back to Top5. Artçı Deprem (Aftershock) nedir ve ne kadar süre ile devam eder?Ana depremi izleyen daha küçük sarsıntılar dizisidir. Belli bir süresi yoktur, 1 ay da olabilir 2 yıl da... Başa git - Back to Top6. Fay (hattı) nedir?Yerkabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması ve oluşan iki parçanın birbirine göre göreceli olarak yer değiştirmesidir. (Fay Türleri) Başa git - Back to Top7. Kuzey Anadolu Fay Hattı tam olarak nerededir?Doğuda Karlıova ile batıda Mudurnu vadisi arasında doğu-batı doğrultusunda bir yay gibi uzanır. Dünyanın en aktif ve en önemli kırık hatları arasında yer alan Kuzey Anadolu fay zonunun uzunluğu yaklaşık 1200 km dir; genişliği ise 100 m ile 10 km arasynda değişir. Başa git - Back to Top8. Deprem olan her yerde fay var mıdır? Deprem nerelerde oluşur?Eğer o yerde fay yoksa bile deprem sırasında yeni bir tane oluşmuştur. Deprem herhangibir yerde ve herhangibir zamanda oluşabilir. Genel olarak depremlerin yer kabuğunu oluşturan levhaların sınırlarında oluştuğu söylenebilir. Dünyanın çeşitli yerlerinde benzer nitelikte depremlerin tekrarlandığı gözlenmiştir. Depremlerin nerelerde yoğun olarak oluştuğu incelendiğinde merkezlerinin hep levha sınırlarında yoğunlaştığı görülür. Depremlerin yoğun olarak gözlendiği bölgeler yeryüzünde üç ana kuşak oluşturur. (Haritalar)
Başa git - Back to Top9. P ve S - dalgaları nedir? (Hareketli Görüntü)
Başa git - Back to Top10. Sıvı Etkisi (Liquefaction, liquidification) nedir?Kum-kil gibi gevşek malzemeden oluşan katmanların deprem sırasında sıvıların çalkalanmasına benzer bir özellik göstermesidir. Başa git - Back to Top11. Magnitüdlerine göre 1 yılda tüm dünyada kaç tane deprem olmaktadır?Senede birkaç milyon. Bunların büyük çoğunluğu hissedilmez ve uzak bölgelerde olduğundan kayıtlara geçmez. Şiddeti 5.0 ve üzerinde yaklaşık 1.500 deprem olmaktadır. Bunlardan 60 tanesi önemli başlığı ile kayıtlara geçer. Esas olarak şiddeti 6 ve üzeri olan depremler önemlidir. Tabiki sallantı süreleri de önem taşır.
Başa git - Back to Top12. Dünyada kaydedilen en büyük deprem hangisidir?1900 den bu yana kaydedilen en büyük deprem, 22 Mayıs 1960'ta Şili'de olmuştur (Magnitüdü 9.5 MW). Büyük Depremler: Başa git - Back to Top13. Yeryüzünde en az sallanan kıta hangisidir?Depremi en az olan kıta Antartika'dır. Başa git - Back to Top14. Türkiyede kaydedilen en büyük deprem hangisidir?Aletsel dönemde ülkemizde kaydedilen en büyük deprem 26 Aralık 1939 Erzincan'da olmuştur. Geceyarısı olan depremde yaklaşık 33 000 kişi ölmüştür. Daha fazla bilgi için tıklayınız... Başa git - Back to Top15. Deprem riski en yüksek ve en düşük olan bölgemiz hangileridir?Başa git - Back to Top16. Depremlerin hava durumu veya yıldız ve gezegenlerin konumuyla bir bağlantısı var mıdır?Hayır. Deprem yeryüzünden kilometrelerce aşağıda olduğundan hava durumunun depreme etki etmesi imkansızdır. Sadece ay dünyadaki gelgit olaylarına etkide bulunabilmektedir. Buna karşın kütlesi çok büyük ve yoğunluğu çok yüksek olan yer kabuğunu ne ay ne de gezegenler etkileyebilir. Bunu iddia etmek, bir devenin boynunu bir saman çöpüyle kırabileceğini iddia etmeye benzer. Başa git - Back to Top17. Depremler öncede tahmin edilebilir mi?Bilimin bugünkü olanakları ile depremin önceden belirlenmesi imkansızdır. Depremlerin hava durumu gibi önceden tahmin edilebilmesi için güvenli bir metod bulunmamaktadır. Bazı tahminlerin tuttuğu görülmüşse de, bunlar tamamen bir tesadüften ibarettir. Başa git - Back to Top18. Depremde nasıl hareket etmeliyim?Öncelikle SAKİN olun. Mutfak elektrik ve gazın birarada olduğu bir mekan olduğu için tehlikeli bölgedir. Mutfakta durmamakta fayda vardır. Dışardaysanız, binalardan, ağaçlardan, enerji hatlarından, telefon ve elektrik direklerinden uzak durun. Araç kullanıyorsanız, güvenli bir yerde (binalardan, duvarlardan, direklerden, enerji hatlarından, üst ve alt geçitlerdemn, köprülerden, tünellerden uzak), açık bir alannda park edin ve aracınızdan çıkmayın. Mümkünse yanınıza el feneri, portatif radyo, ilkyardım çantası, battaniye, yağmurluk, kalın pabuç, bir haftalık su ve bozulmayacak yiyecek alınız. Felaket anında
Meraklı olup kurtarma ekiplerinin etrafında toplanarak onların çalışmalarını engellemeyiniz. Bazen kurtarma harekatı sırasında göçük altında kalan kimse olup olmadığı hassas dinleme aletleriyle incelemek gerekir. Bu gibi durumlarda tam bir sessizlik için susun, hareket etmeyin ve ses çıkarmayın. Başa git - Back to Top19. Depremden hemen sonra yapılması gereken en önemli şeyler nelerdir?
Başa git - Back to Top20. Depremlerde neden eskiye nazaran daha fazla kayıp veriliyor?Nufüs yoğunluğunun ve bina yüksekliklerinin artması (bilhassa deprem yönetmeliklerine uyulmayan binaların çoğunlukta olması) buna sebep oluyor. Başa git - Back to Top
Yukarıdaki bilgiler Global Seismology and Geomagnetism Group – London tarafından hazırlanan kitaptan ve Kandilli Rasathanesinin Web Sayfasından derlenmiştir.
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
