Sıkca Sorulan Sorular - FAQ

For English: To visit the FAQ-Page (Freequently Asked Questions)  click right here

Içerik - Table of Contents

1. Deprem nedir?
2. Depremin büyüklüğü nedir?
3. Magnitüd ve şiddet arasındaki fark nedir?
4. Depremler ne kadar sürer?
5. Artçı Deprem (Aftershock) nedir ve ne kadar süre ile devam eder?
6. Fay (hattı) nedir?
7. Kuzey Anadolu Fay Hattı tam olarak nerededir?
8. Deprem olan her yerde fay var mıdır? Deprem nerelerde oluşur?
9. P ve S dalgası nedir?
10. Sıvı Etkisi (Liquefaction, liquidification) nedir?
11. Magnitüdlerine göre 1 yılda tüm dünyada kaç tane deprem olmaktadır?
12. Dünyada kaydedilen en büyük deprem hangisidir?
13. Yeryüzünde en az sallanan kıta hangisidir?
14. Türkiyede kaydedilen en büyük deprem hangisidir?
15. Deprem riski en yüksek ve en düşük olan bölgemiz hangileridir?
16. Depremlerin hava durumu veya yıldız ve gezegenlerin konumuyla bir bağlantısı var mıdır?
17. Depremler öncede tahmin edilebilir mi?
18. Depremde nasıl hareket etmeliyim?
19. Depremden hemen sonra yapılması gereken en önemli şeyler nelerdir?
20. Depremlerde neden eskiye nazaran daha fazla kayıp veriliyor?

1. Deprem nedir?

Bu dalgaların kaynağı (Hypocenter) yeryüzünün yüzlerce kilometre altında olabilir. Bu noktadan yeryüzüne bir dikme çıkarsak, bu noktanın yeryüzüne en yakın noktasına da merkez üssü (Epicenter) denmektedir.

Başa git - Back to Top

2. Depremin büyüklüğü nedir?

Bu ölçek logaritmiktir. Her bir rakam (birim), bir öncekinin 31,3 katını ifade eder.
5 şiddetindeki bir deprem 1000 ton, 6 şiddetindeki ise 31.316 ton dinamitin patlamasından doğan sarsıntıya eşittir. Bu konunun mantığını anlamak için ekteki excel dosyasını  buraya tıklayarak  download edip açın ve inceleyin.

Başa git - Back to Top

3. Magnitüd ve Şiddet arasındaki fark nedir?

Magnitüd depremin kaynağında açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü; şiddet ise depremin yapılar ve insanlar üzerindeki etkilerinin bir ölçüsüdür.(Magnitüd / Şiddet karşılaştırması)

Depremin Magnitüdü, belli bir zaman diliminde kaydedilen sismogram üzerindeki deprem dalgalarının genliğinin logaritması olarak tanımlanır. (Richter-ML, mb, MS, MW)

Depremin yer yüzeyindeki etkileri depremin şiddeti olarak tanımlanır.  Şiddetin ölçüsü, insanların deprem sırasında uykudan uyanmaları, mobilyaların hareket etmesi, bacaların yıkılması ve toplam hasar gibi çeşitli kıstaslar göz önüe alınarak yapılır. Şiddeti tanımlamak için birçok ölçek geliştirilmiştir. Bunlardan en yaygın olarak kullanılanı Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Ölçeğidir (Modified Mercalli (MM) Intensity Scale). Bu ölçek, Romen rakamları ile belirlenen 12 düzeyden oluşur. Hiçbir matematiksel temeli olmayıp bütünü ile gözlemsel bilgilere dayanır

Başa git - Back to Top

4. Depremler ne kadar sürer?

Depremin şiddetine, merkez üssünden uzaklığına ve bulunduğunuz arazi yapısına göre değişir. Yumuşak toprakta sallantı sert toprağa nazan üç kez daha uzun hissedilir. Binanızın malzemesi ve kaçıncı katta oturduğunuz da sallanmayı hissetmenizde önemli etkenlerdir. Genellikle depremler bir dakikanın altında bir süre ile sınırlı kalır, 3 dakika kadar devam edebilir.

Başa git - Back to Top

5. Artçı Deprem (Aftershock) nedir ve ne kadar süre ile devam eder?

Ana depremi izleyen daha küçük sarsıntılar dizisidir. Belli bir süresi yoktur, 1 ay da olabilir 2 yıl da...

Başa git - Back to Top

6. Fay (hattı) nedir?

Yerkabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması ve oluşan iki parçanın birbirine göre göreceli olarak yer değiştirmesidir. (Fay Türleri)

Başa git - Back to Top

7. Kuzey Anadolu Fay Hattı tam olarak nerededir?

Doğuda Karlıova ile batıda Mudurnu vadisi arasında doğu-batı doğrultusunda bir yay gibi uzanır. Dünyanın en aktif ve en önemli kırık hatları arasında yer alan Kuzey Anadolu fay zonunun uzunluğu yaklaşık 1200 km dir; genişliği ise 100 m ile 10 km arasynda değişir.

Başa git - Back to Top

8. Deprem olan her yerde fay var mıdır? Deprem nerelerde oluşur?

Eğer o yerde fay yoksa bile deprem sırasında yeni bir tane oluşmuştur. Deprem herhangibir yerde ve herhangibir zamanda oluşabilir. Genel olarak depremlerin yer kabuğunu oluşturan levhaların sınırlarında oluştuğu söylenebilir. Dünyanın çeşitli yerlerinde benzer nitelikte depremlerin tekrarlandığı gözlenmiştir. Depremlerin nerelerde yoğun olarak oluştuğu incelendiğinde merkezlerinin hep levha sınırlarında yoğunlaştığı görülür. Depremlerin yoğun olarak gözlendiği bölgeler yeryüzünde üç ana kuşak oluşturur. (Haritalar)

• 1. Kuşak (Pasifik Deprem Kuşağı):
  Şiliden kuzeye doğru Güney Amerika kıyıları, Orta Amerika, Meksika, ABD nin batı kıyıları ve Alaskanın güneyinden Aleutian Adaları, Japonya, Filipinler, Yeni Gine, Güney Pasifik Adaları ve Yeni Zelandayı içine alan en büyük deprem kuşağıdır. Yeryüzündeki büyük depremlerin %81'i bu kuşak üzerinde gerçekleşir.
• 2. Kuşak (Alpine):
  Endonezyadan (Java-Sumatra) başlayıp Himalayalar ve Akdeniz üzerinden Atlantik okyanusuna ulaşan kuşaktır. Yeryüzündeki büyük depremlerin %17'si bu kuşakta oluşur.
• 3. Kuşak (Atlantik):
  Bu kuşak Atlantik Okyanusu ortasında yer alan levha sınırı (Atlantik Okyanus Sırtı)   boyunca uzanır.

Başa git - Back to Top

9.   P ve S - dalgaları nedir? (Hareketli Görüntü)

• P dalgası: Kayıtçılara ilk ulaşan deprem dalgasıdır. Hızı kabuğun yapısına göre 1.5 ile 8 km/sec arasında değişir. Tanecik hareketleri yayılma doğrultusundadır (boyuna dalga). Yıkım etkisi düşüktür.
• S dalgası: Kayıtçılara ikincil olarak ulaşan deprem dalgasıdır. Hızı P dalgası hızınn %60'ı ile %70'i arasynda değişir. Tanecik hareketleri yayılma doğrultusuna dik ya da çaprazdır (enine dalga). Yıkım etkisi yüksektir.
  (P ve S dalgalarının Kabuk içerisinde ve Manto sınırında izlediği yola göre bileşenleri)

Başa git - Back to Top

10. Sıvı Etkisi (Liquefaction, liquidification) nedir?

Kum-kil gibi gevşek malzemeden oluşan katmanların deprem sırasında sıvıların çalkalanmasına benzer bir özellik göstermesidir.

Başa git - Back to Top

11. Magnitüdlerine göre 1 yılda tüm dünyada kaç tane deprem olmaktadır?

Başa git - Back to Top

12. Dünyada kaydedilen en büyük deprem hangisidir?

1900 den bu yana kaydedilen en büyük deprem, 22 Mayıs 1960'ta Şili'de olmuştur (Magnitüdü 9.5 MW).

Başa git - Back to Top

13. Yeryüzünde en az sallanan kıta hangisidir?

Depremi en az olan kıta Antartika'dır.

Başa git - Back to Top

14. Türkiyede kaydedilen en büyük deprem hangisidir?

Aletsel dönemde ülkemizde kaydedilen en büyük deprem 26 Aralık 1939 Erzincan'da olmuştur. Geceyarısı olan depremde yaklaşık 33 000 kişi ölmüştür.

Daha fazla bilgi için tıklayınız...

Başa git - Back to Top

15. Deprem riski en yüksek ve en düşük olan bölgemiz hangileridir?

Harita

Başa git - Back to Top

16. Depremlerin hava durumu veya yıldız ve gezegenlerin konumuyla bir bağlantısı var mıdır?

Sadece ay dünyadaki gelgit olaylarına etkide bulunabilmektedir. Buna karşın kütlesi çok büyük ve yoğunluğu çok yüksek olan yer kabuğunu ne ay ne de gezegenler etkileyebilir. Bunu iddia etmek, bir devenin boynunu bir saman çöpüyle kırabileceğini iddia etmeye benzer.

Başa git - Back to Top

17. Depremler öncede tahmin edilebilir mi?

Bilimin bugünkü olanakları ile depremin önceden belirlenmesi imkansızdır. Depremlerin hava durumu gibi önceden tahmin edilebilmesi için güvenli bir metod bulunmamaktadır. Bazı tahminlerin tuttuğu görülmüşse de, bunlar tamamen bir tesadüften ibarettir.

Başa git - Back to Top

18. Depremde nasıl hareket etmeliyim?

Öncelikle SAKİN olun.
Panik ve korku yanlış harekete yol açar, reflekslerinizi yavaşlatır.
Medyadan görüldüğü kadarıyla, ülkenin gelişmişliğine bağlı olmayarak, deprem felaketine uğrayanlar, yardımların gecikmesi, yetersiz kalmaları ya da yapılmadıkları için, kendi yağlarıyla kavrulmak zorundadırlar. Bu nedenle deprem sırasında yapılması gerekenler şu şekilde özetlenebilir:
Deprem sırasında sağlam ve devrilmeyecek eşyaların (kasa, bulaşık makinası, çamaşır makinası, fırın, yüksek küvetler, mutfak tezgahları,…) yanına, anne karnındaki pozisyonda uzanmak gerekir. Dizlerinizi başınızın arkasında kavuşturun ve yan yatın. Mümkün olduğu kadar az alan kaplamaya çalışın. Böylece iç organlarınız korunur, daha az enerji ve su kaybına uğrarsınız. Yan yatarken az da olsa bir görüş alanına sahip olabilirsiniz. Bu görüş sayesinde üzerinize yıkılan veya düşen malzemeleri görebilir, korunma ve kaçınma yapabilirsiniz. Yerde ne kadar az alan kaplarsanız, fiziksel zarar görme riskiniz o kadar azalır. Pencerelerden ve cam eşyalardan uzak durun. Ancak sağlam bir eşyanın yanında ya da içinde olursanız yaşama şansınızı arttırırsınız. Merdivenlere çıkmayın. Bulunduğunuz binanın en zayıf bölümü merdivenleridir. Zaten sallantı sırasında koşamazsınız.

Meraklı olup kurtarma ekiplerinin etrafında toplanarak onların çalışmalarını engellemeyiniz. Bazen kurtarma harekatı sırasında göçük altında kalan kimse olup olmadığı hassas dinleme aletleriyle incelemek gerekir. Bu gibi durumlarda tam bir sessizlik için susun, hareket etmeyin ve ses çıkarmayın.

Daha detaylı bilgi için...

Başa git - Back to Top

19. Depremden hemen sonra yapılması gereken en önemli şeyler nelerdir?

1. Kendinizin ve bulunduğunuz yerdekilerin yaralanıp yaralanmadıklarını kontrol edin ve gereken ilk yardımı yapın.
2. Ayakkabılarınızı giyin.
3. Bulunduğunuz yerin emniyetli olup olmadığını kontrol edin. Gaz, su ve elektrikle çalışan herşeyi kapatın.
4. Panik yapmadan sakin bir şekilde binayı terk edin.
5. Güvenli bir yerde (binalardan, duvarlardan, direklerden, enerji hatlarından, üst ve alt geçitlerden, köprülerden, tünellerden  uzak), açık bir alanda transistörlü radyonuzu açın ve yetkililerin, hayati önem taşıyan, uyarı ve açıklamalarına aynen uyun.
6. Acil durumlar dışında telefonunuzu kullanmayın.
7. Binanın hasar durumunu kontrol etmeden ve hasarsız olduğuna emin olmadan, artçı sarsıntıları göz önünde bulundurarak, evinize girmeyin.

Daha detaylı bilgi için...

Başa git - Back to Top

20. Depremlerde neden eskiye nazaran daha fazla kayıp veriliyor?

Nufüs yoğunluğunun ve bina yüksekliklerinin artması (bilhassa deprem yönetmeliklerine uyulmayan binaların çoğunlukta olması) buna sebep oluyor.

Başa git - Back to Top

Depremden zarar görenlere yardım etmek isteyenlerin ve zarar görüp yardım isteyenlerin mesajlarını görmek için tam buraya tıklayınız... Please click right here to see the messages of people offering help and messages from people who need help... Bitte klicken Sie gerade hierher, um Miteilungen der Menschen zu sehen, die Erdbebengeschädigten Hilfe anbieten und von Erdbebengeschädigten, die Hilfe brauchen und wünschen... Lütfen Tam Buraya  Tıklayarak bu konu ile ilgili LINKLERIN ve fay hatlarının resim & haritalarının bulunduğu sayfaya gidiniz...   Please click right here to see LINKS about this theme and fault maps of Anatolie...Or please click right here to visit the FAQ Page (Freequently Asked Questions)... Bitte klicken Sie gerade hier um die Seite mit LINKS über das Thema "Erdbeben"  und Karten & Bilder über die Nordanatolische  Störungslinie zu sehen...

Ana Sayfaya dönmek için buraya tıklayınız Please click here to go to the Home Page Bitte klicken Sie hierher, um zur Hauptseite zurückzugehen     Ziyaretçi Sayısı-Total Visitors-Anzahl Besucher Toplam site ziyareti 4 Eylül 1999 - 07 Nisan 2002 = 56.004 Total visits 4 September 1999 - 07 April 2002 = 56.004           Send mail to admin@demiriz.info with questions or comments about this web site. Copyright © 1999 demiriz.info Revised: April 10, 2008.

Yukarıdaki bilgiler Global Seismology and Geomagnetism Group – London tarafından hazırlanan kitaptan ve Kandilli Rasathanesinin Web Sayfasından derlenmiştir.